Bračni status i Fertilitet

Republički zavod za statistiku objavljuje dve knjige sa konačnim rezultatima Popisa stanovništva, domaćinstava i stanova 2022. godine: Knjigu 5. „Bračni status“, koja sadrži podatke o stanovništvu Republike Srbije starom 15 i više godina prema zakonskom bračnom statusu, polu i starosti i podatke o stanovništvu koje živi u vanbračnim zajednicama, prema polu i starosti, po opštinama i gradovima, i Knjigu 6. „Fertilitet“, koja sadrži podatke o stanovništvu starom 15 i više godina prema broju živorođene dece, polu i starosti, po opštinama i gradovima. Pored toga, u disminacionoj bazi objavljeni su i podaci o stanovništvu starom 15 i više godina prema kalendarskoj godini rođenja, polu i bračnom statusu i podaci o stanovništvu starom 15 i više godina prema broju živorođene dece, polu, starosti i nacionalnoj pripadnosti, po regionima.

Bračni status

Podaci o zakonskom bračnom statusu

Prema rezultatima Popisa 2022. godine, oko polovine stanovništva starosti 15 i više godina je u braku (51%), skoro trećina (31%) nikada nije sklapala brak, 11,6% je udovaca/udovica i 6,1% razvedenih lica.

	Ukupno	Muško	Žensko	Ukupno	Muško	Žensko
Republika Srbija	5 691 551	2 739 739	2 951 812	100	100	100
Neoženjeni/neudate	1 765 403	1 004 774	760 629	31,02	36,67	25,77
Oženjeni/udate	2 904 402	1 444 770	1 459 632	51,03	52,73	49,45
Udovci/udovice	661 418	135 397	526 021	11,62	4,94	17,82
Razvedeni	347 079	147 906	199 173	6,10	5,40	6,75
Nepoznato	13 249	6 892	6 357	0,23	0,25	0,22

Posmatrano prema polu, najveće razlike prisutne su u udelima neoženjenih/neudatih i udovaca/udovica. Naime, 36,7% muškaraca starosti 15 i više godina nikada nije sklapalo brak, dok je udeo neudatih među ženama starosti 15 i više godina 25,8%. S druge strane, među ženama starim 15 i više godina 17,8% je udovica, dok je kod muškaraca udeo udovaca svega 4,9%.

U periodu između dva poslednja popisa (2011-2022) smanjen je udeo lica u braku - sa 55% (Popis 2011) na 51% (Popis 2022), dok je zabeležen porast udela lica koja nisu sklapala brak – sa 28% (Popis 2011) na 31% (Popis 2022). Udeo razvedenih povećan je za oko 1% – sa 4,9% (Popis 2011) na 6,1% (Popis 2022), dok je udeo  obudovelih lica ostao nepromenjen u odnosu na prethodni popis. 

Podaci po opštinama i gradovima – Popis 2022

Pet opština sa najvećim učešćem lica u braku su:  Preševo (60,6%), Bujanovac (59,5%), Aleksandrovac (59,3%), Prijepolje (59,0%) i Raška (58,9%). Najveće učešće neoženjenih/neudatih lica zabeleženo je u gradskim opštinama Grada Beograda – Stari grad (38,4%), Zvezdara (38,0%), Vračar (37,8%), Palilula (37,1%) i Voždovac (36,2%) i u Novom Sadu (36%), dok je učešće razvedenih lica najveće u Subotici (8,9%), Bečeju (8,7%), Senti (8,6%), Zaječaru (8,3%) i u Beogradskim gradskim opštinama Stari grad (8,3%) i Vračar (8,2%). 

Podaci o licima koja žive u vanbračnoj zajednici

Prema rezultatima Popisa 2022, od ukupno 5 691 551 lica starosti 15 i više godina, 277 140 lica (4,87%) živi s partnerom/partnerkom u vanbračnoj zajednici. NJihova prosečna starost iznosi 42,38 godina.

Posmatrano po polu, u vanbračnoj zajednici živi 138 933 muškaraca i 138 207 žena. Muškarci koji žive u vanbračnoj zajednici stari su u proseku oko 44 godine, a žene oko 41 godinu. 

U periodu između dva poslednja popisa udeo lica koja žive u vanbračnoj zajednici u stanovništvu starosti 15 i više godina povećan je sa 3,83% (Popis 2011) na 4,87% (Popis 2022).

Podaci po opštinama i gradovima – Popis 2022

Najveći udeo lica koja žive u vanbračnoj zajednici u ukupnom stanovništvu starosti 15 i više godina zabeležen je u: Majdanpeku (10,5%), Kovinu i Žagubici (9,5%), Beloj Crkvi (8,8%), Požarevcu (8,7%) i Srbobranu (8,5%).

Najmanji udeo lica koja žive u vanbračnoj zajednici imaju opštine Preševo, Prijepolje i Trgovište (ispod 1%),  Raška i Mali Zvornik (1,0%) i Sjenica i LJubovija (1,2%). 

  

Fertilitet

Podatak o broju živorođene dece prikupljan je za žene u svim popisima u periodu 1948–2022. U Popisu 2022. godine pitanje o broju živorođene dece prvi put je postavljeno i muškarcima.

Broj živorođene dece	Republika Srbija		Muškarci		Žene
	ukupno	%	ukupno	%	ukupno	%
Republika Srbija	5 691 551	100	2 739 739	100	2 951 812	100
Bez dece	1 760 588	30,93	1 002 736	36,60	757 852	25,67
1 dete	1 025 192	18,01	443 443	16,19	581 749	19,71
2	2 263 716	39,77	999 430	36,48	1 264 286	42,83
3	491 997	8,64	224 710	8,20	267 287	9,06
4	99 124	1,74	45 346	1,66	53 778	1,82
5 i više dece	37 904	0,67	16 727	0,61	21 177	0,72
Nepoznato	13 030	0,23	7 347	0,27	5 683	0,19
Prosečan broj živorođene dece	1,35		1,24		1,44

Prema rezultatima Popisa 2022. godine, skoro trećina stanovnika starosti 15 i više godina nema nijedno živorođeno dete (udeo lica bez dece je 31%), 18% ima jedno dete, oko 40% ima dvoje dece, 8,64% ima troje dece i 2,4% ima četvoro ili više živorođene/biološke dece.

Primetne su značajne razlike u broju živorođene dece između muškaraca i žena. Kod muškaraca je skoro izjednačen udeo lica bez dece i sa dva deteta (oko 36%), slede muškarci sa jednim biološkim detetom (16,2%) i sa troje dece (8,2%). Kod žena starosti 15 i više godina najveći udeo imaju žene koje su rodile dvoje dece (42,8%), slede žene koje nisu rađale (25,7%), zatim žene sa jednim detetom (19,7%) i žene sa troje živorođene dece (9,1%).

Udeo lica sa više od troje živorođene dece izrazito je nizak kod oba pola (2,3% kod muškaraca i 2,5% kod žena).

Podaci o broju živorođene dece po polu i starosti pokazuju da su udeli lica koja nisu učestvovala u reprodukciji izrazito visoki u starosnim grupama 15–19 godina i 20–24 godine, kako kod muškaraca tako i kod žena, što je i očekivano, naročito na početku plodnog perioda. Razlike u reproduktivnom ponašanju muškaraca i žena najizraženije su u starosnim grupama 25–29 godina i 30–39 godina. Naime, 37,5% žena starosti 25–29 godina rodilo je najmanje jedno dete, dok kod muškaraca iste starosti svega 19% ima decu. U starosnoj grupi 30–39 godina 29% žena je bez dece, dok je procentualni udeo muškaraca iste starosti koji su bez dece 48%. Udeo lica bez dece u starosnoj grupi 40–49 godina kod žena je 16%, a kod muškaraca 27,3%.

Tabela 2. Stanovništvo staro 15 i više godina prema broju živorođene dece, polu i starosti, Popis 2022.

Muškarci
Starost	Bez dece	1 dete	2 deteta	3 deteta	4 deteta	5 i više dece
15–19 god.	99,59	0,31	0,05	0,01	0,00	–
20–24	95,55	3,07	0,93	0,22	0,06	0,01
25–29	81,11	11,55	5,49	1,24	0,36	0,12
30–39	48,07	20,45	23,24	6,21	1,31	0,43
40–49	27,29	19,59	38,76	11,04	2,24	0,72
50–59	20,05	18,53	46,48	11,41	2,36	0,86
60 i više god.	10,02	17,81	58,16	10,79	2,08	0,87
Žene
Starost	Bez dece	1 dete	2 deteta	3 deteta	4 deteta	5 i više dece
15–19 god.	98,24	1,36	0,31	0,04	0,00	–
20–24	86,90	8,41	3,38	0,90	0,27	0,06
25–29	62,42	19,16	13,32	3,65	1,03	0,33
30–39	29,08	23,71	33,96	10,12	2,26	0,73
40–49	16,11	22,56	45,49	12,27	2,53	0,86
50–59	12,16	20,31	52,69	11,63	2,18	0,85
60 i više god.	7,77	21,25	58,33	9,66	1,84	0,87

Podaci o broju živorođene dece žena starosti 50–59 godina pokazuju da je svaka osma žena izašla iz perioda plodnosti ne učestvujući u reprodukciji, odnosno 12,2% žena nije rodilo nijedno živo dete do 49–te godine života. S druge strane, svaki peti muškarac starosti 50–59 godina, nema svoju biološku decu, tj. 20% je bez dece.

Podaci po opštinama i gradovima – Popis 2022

Najveći prosečan broj živorođene dece zabeležen je u Medveđi, Tutinu, Sjenici, Preševu, Prijepolju, Bojniku i Novom Pazaru (više od 1,6 dece u proseku), dok najmanji prosečan broj živorođene dece imaju stanovnici gradskih opština Grada Beograda – Stari grad, Vračar, Savski venac, Zvezdara, Novi Beograd, Voždovac, Palilula, kao i stanovnici Novog Sada (manje od 1,2 deteta u proseku). 

Linkovi:

Knjiga 5: Bračni status

Tabela 1. Stanovništvo staro 15 i više godina prema bračnom statusu, starosti i polu

Tabela 2. Stanovništvo staro 15 i više godina koje živi u vanbračnoj zajednici, prema starosti i polu, po oblastima

Tabela 3. Stanovništvo staro 15 i više godina prema godini rođenja, polu i bračnom statusu, po regionima

 

Knjiga 6: Fertilitet

Tabela 1. Stanovništvo staro 15 i više godina prema prema polu, starosti i broju živorođene dece

Tabela 2. Stanovništvo staro 15 i više godina prema broju živorođene dece, polu, starosti i nacionalnoj pripadnosti, po regionima